Sztuka
The Uncanny Valley

The Uncanny Valley

  • 2017-11-06, do 2017-11-17
  • Galeria Szara Kamienica, Rynek Główny 6, Kraków

Opis

Wystawę Radka Szlęzaka można by właściwie zatytułować „Świnki morskie w dolinie niesamowitości”. Przede wszystkim dlatego, że jedynymi z jej głównym bohaterów są piloci alianckich myśliwców z II wojny światowej, którzy tworzyli specyficzne stowarzyszenie. Byli  ofiarami katastrof lotniczych, które spowodowały masakryczne deformacje ich twarzy. Wszyscy przeszli operacje plastyczne, jednak niedoskonała technologia lat 40. XX wieku spowodowała, że ich aparycja sytuowała się między całkiem ludzką, a wyglądem tworu doktora Frankensteina. Nie stracili mimo wszystko poczucia humoru i założyli klub Świnek Morskich, czyli po polsku – Królików Doświadczalnych.

Gdyby wydarzyło się to 30 lat później być możne nazwali by się mieszkańcami doliny niesamowitości. Termin ten stworzył w latach 70. inżynier i konstruktor Masahiro Mori, który zauważył, że patrzenie na roboty (a nawet rysunki lub animacje) wywołuje u człowieka dyskomfort psychiczny – możemy nazwać go odrazą lub wręcz strachem. Chodzi o tę drobną różnicę, która oddziela prawdziwą jednostkę ludzką od czegoś, co ją przypomina.

Te dwie kwestie pozostawałyby jedynie ciekawostkami, gdyby nie pewien drobny szczegół – jeśli koncepcja japońskiego wynalazcy jest prawdą, to jak ma się do niej malarstwo? Jak w jej świetle wyglądać miałaby historia portretu i gdzie można doszukiwać się źródeł różnych ikonoklazmów? W tej perspektywie cała historia sztuki figuratywnej wydarzyła i wydarza się przecież w dolinie niesamowitości, a podstawowym jej paliwem są uczucia awersji i niepokoju. Zresztą podobne intuicje nie są wcale rzadkie. O wstręcie skrzętnie chowanym w tyle głowy, ale wciąż obecnym, przypominali choćby Freud czy Bataille.

Prace Szlęzaka pokazywane w Szarej Kamienicy wydają się więc testować założenie Moriego – prezentują kilka różnych wariacji na temat ludzkich wizerunków, pytając o powody i skalę deformacji, którym poddaje je sztuka. Łączą ze sobą wątki z porządków, które na ogół postrzegane są jako dalekie sobie. Być może jednak identyczne impulsy powodowały np. niby grzecznymi i nieszkodliwymi kubistami, jak i talibami niszczącymi figuratywne rzeźby i napawającymi się obrazem zniszczenia. Bo niewykluczone, że w obu przypadkach chodzi w gruncie rzeczy o to samo: usunięcie wszelkich niepokojących podobieństw między człowiekiem, a jego wizerunkiem, i ucieczkę z doliny niesamowitości.

Mapa

Ostatnio czytane
Skowronki - pierwszy polski chór żeński na deskach Carnegie Hall w Nowym Jorku
Skowronki - pierwszy polski chór żeński na deskach Carnegie Hall w Nowym Jorku

Dźwięki czyste i szczere, repertuar piękny i nastrojowy, wykonanie wzruszające i perfekcyjne - tak najkrócej można by zapowiedzieć koncert Chóru Dziewczęcego Skowronki, który odbędzie się w środę 16 grudnia w Carnegie Hall, w Nowym Jorku.

Skradziono notes Picassa wart 8 milionów euro
Skradziono notes Picassa wart 8 milionów euro

Dzieła Pabla Picassa należą do tych, które najczęściej znikają w tajemniczy sposób.

Popularne
Pierwszy pokaz największej fontanny w Polsce
Pierwszy pokaz największej fontanny w Polsce

Nowa fontanna we Wrocławiu to największa i najdroższa tego typu inwestycja w Polsce.

Depeszowcy kontra depesze
Depeszowcy kontra depesze

Tutaj każdy chce mieć swój dekalog. Każdy depesz, względnie depeszowiec wiesza go potem na ścianie, obok mnóstwa tłustych, cudownie odbijających światło, wycałowanych i w

Polecamy